Damga Vergisi ve HarçKDVKKDFKurumlar Vergisi

Yurt Dışından Kredi Vermeye Yetkili Olmayan Kuruluştan Kredi Kullanılmasının Vergisel Etkileri

Yurt Dışından Kredi Vermeye Yetkili Olmayan Kuruluştan Kredi Kullanılmasının Vergisel Etkileri

Şirketler; yurt dışı grup şirketlerinden, bankalardan, kredi vermeye yetkili ve yetkisiz kredi kuruluşlarından kredi kullanabilmektedir.
Yurtdışından kullanılan kredinin vergisel yükümlülükleri, kredi kullanılan kurumun mukimi bulunduğu ülke mevzuatına göre esas faaliyet konusunun kredi kullandırmaya yetkili olup olmamasına göre farklılık arz etmektedir.
Yurt dışı kredi kuruluşu düzenlemesi, 02.01.2002 tarih ve 2002/YB-1 sayılı TCMB Genelge’sinde tanımlanmıştır. Buna göre yurt dışı kredi kuruluşları ifadesinden; bu kuruluşların mukimi bulundukları ülkenin mevzuatına göre mali (finansal) kaynak sağlamaya yetkili olan ve esas faaliyet konularından birisi de kredi vermek olan kuruluşların ifade edildiği belirtilmiştir.
Bununla birlikte söz konusu Genelge’de, kredi kuruluşunun yurt dışı kredi kuruluşu olup olmadığı konusunda karar verilememesi halinde,
  • Borç alan kuruluştan, kredi aldığı kuruluşun kendi ülke mevzuatına göre kredi vermeye yetkili kuruluş olduğunun, diğer bir ifadeyle, yurt dışı kredi kuruluşunun faaliyette bulunduğu ülke mevzuatına göre ödünç para verme işi ile uğraştığının, borç vermeye yetkili olduğunun tevsikinin isteneceği,
  • Tevsik işlemi için, kredi veren kuruluşun kendi ülke resmi makamlarından almış olduğu, kredi kullandırmaya yetkili olduğuna dair belgenin, bu ülkede bulunan ülkemizin büyükelçilikleri veya konsoloslukları yada ekonomi müşavirleri tarafından onaylanmış örneğini işleme aracılık eden bankaya ibraz etmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bu makalemizde, Şirketlerin yurt dışı finans kurumu olmayan kuruluşlardan kullandıkları krediye ilişkin vergisel yükümlülükleri maddeler halinde konu bazında anlatacağız.

1- Kurumlar Vergisi Kanunu Düzenlemeleri Açısından

Öncelikle yurt dışından kredi kullanılan şirketin mukimi olduğu ülke ile Türkiye arasında imzalanan Çifte Vergilendirme Önleme Anlaşması (ÇVÖA) ve yurt dışı kuruma ilişkin mali mukimlik belgesi var ise, anlaşmalarda yer alan yerel mevzuata göre daha düşük vergi oranlarından faydalanılabilecektir.
Ancak  ÇVÖA yok ise veya mali mukimlik belgesi ibraz edilemiyor ise yerel mevzuat düzenlemeleri uygulanacaktır.
Buna göre, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 30. maddesinde, dar mükellefiyete tabi kurumların vergi kesintisine tabi kazanç ve iratlarından yapılacak vergi kesintisi oranları hakkında, 2009/14593 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı 1/5 maddesi uyarınca 03.02.2009 tarihinden itibaren, her nevi alacak faizlerinden.
  • Yabancı devletler, uluslararası kurumlar veya yabancı bankalardan ya da bulunduğu ülkede mutad olarak kredi vermeye yetkilendirilmiş olup sadece ilişkili bulunduğu kurumlara değil tüm gerçek ve tüzel kişilere kredi veren kurumlardan alınan her türlü krediler için ödenecek faizlerden (katılım bankalarının kendi usullerine göre yurt dışından sağladıkları fonlar ve benzeri kaynaklar için ödedikleri kâr payları dahil) %0,
  • Diğerlerinden %10
oranında vergi kesintisi yapılacağı açıklanmıştır.
Söz konusu maddenin uygulanmasına ilişkin Vergi İdaresi tarafından verilen özelgelerde, kredi alınan kurumun ilgili ülke mevzuatı gereğince kredi vermeye yetkilendirilmiş olup sadece ilişkili bulunduğu kurumlara değil tüm gerçek ve tüzel kişilere kredi veren kurumlardan olduğunun tevsik edilmesi kaydıyla % 0 oranının, aksi durumda % 10 oranının uygulanacağı ifade edilmiştir.
Buna göre yurt dışından kredi vermeye yetkili olmayan kuruluştan kullanılan kredi için yapılacak faiz ödemeleri üzerinden ÇVÖA’nda % 10’dan daha düşük bir oran öngörülüyorsa mali mukimlik belgesi ibrazı şartı ile anlaşmada yer alan düşük oran uygulanabilecek aksi durumda yerel mevzuat oranı olan % 10 stopaj oranı uygulanacaktır.

2- KDV Açısından

Katma Değer Vergisi (KDV) Kanunu’nun;
  • 1/1. maddesinde, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu,
  • 1/2. maddesinde, her türlü mal ve hizmet ithalatının KDV’ye tabi olduğu,
  • 17/4-e maddesinde, banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) kapsamına giren işlemler ve sigorta aracılarının sigorta şirketlerine yaptığı sigorta muamelelerine ilişkin işlemleri ile Kurumlar Vergisi Kanununun 7. maddesinin (24) numaralı bendinde belirtilen kurumların kredi teminatı sağlama işlemlerinin KDV’den istisna tutulduğu
hükme bağlanmıştır.
Konuya ilişkin Vergi İdaresi tarafından verilen özelgelerde, Türkiye’de BSMV kapsamına giren ve Kanunun 17/4-e maddesine göre KDV’den istisna olan kredilerin, bu kapsamda yurt dışından teminin de KDV’den istisna olacağı ancak bu kapsamda olmayan kredilerin ise Kanunun 1/2. maddesine göre KDV’ye tabi tutulacağı ve kredilere ilişkin faiz ödemeleri üzerinden hesaplanacak KDV’nin sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesinde beyan edilerek ödeneceği ifade edilmiştir.

3- Damga Vergisi Açısından

Damga Vergisi Kanunu’nun,
  • 1. maddesinde, Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu,
  • 3. maddesinde, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu,
  • 1/3. maddesinde; yabancı memleketler ile Türkiye’deki yabancı elçilik ve konsolosluklarda düzenlenen kağıtların, Türkiye’de resmi dairelere ibraz edildiği, üzerine devir veya ciro işlemleri yürütüldüğü veya herhangi bir suretle hükümlerinden faydanıldığı takdirde vergiye tabi tutulacağı,
  • 9. Maddesinde, (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisinden müstesna olduğu ve ilgili tablonun “IV. Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar” başlıklı bölümünün 23. fıkrasında ise, bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilere, bunların teminatlarına, geri ödenmelerine, devrine ve krediden doğan alacakların temlikine ilişkin kâğıtlar ile bu kâğıtlar üzerine konulacak şerhlerin (kredilerin kullanımları hariç) damga vergisinden istisna edileceği,
hüküm altına alınmıştır.
Konuya ilişkin Vergi İdaresi tarafından verilen özelgelerde, yurt dışı kredi kuruluşları ile uluslararası kurumlardan sağlanan kredilerin temini, teminatı ve geri ödenmesine ilişkin olarak yapılan işlemlerle ilgili düzenlenen kağıtlara damga vergisi ve harç istisnası uygulanabilmesi için;

a) Kredi kuruluşunun, Berne Union’a Üye ve Gözlemci Kuruluşların Listesi’nde yer alması veya;

b) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası genelgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde, yurt dışı kredi kuruluşu olduğunun tevsik edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

4- KKDF Açısından

6 Sıra No.lu KKDF Tebliğ’in, 2/6. maddesinde, bankalar ve finansman şirketleri dışında Türkiye’de yerleşik kişilerin yurt dışından sağladıkları,

  • TL kredilerde vade süresi bir yıla kadar olanlarda % 1, bir yıl ve üzeri olanlarda % 0,
  • Döviz ve altın kredilerinde (fiduciary işlemler hariç),
    • Ortalama vadesi bir yıla kadar olanlarda % 3,
    • Ortalama vadesi 1 yıl (1 yıl dahil) ile 2 yıl arasında olanlarda % 1,
    • Ortalama vadesi 2 yıl (2 yıl dahil) ile 3 yıl arasında olanlarda % 0,5,
    • Ortalama vadesi 3 yıl (3 yıl dahil) ve üzerinde olanlarda % 0

oranında KKDF kesintisi yapılacağı hükme bağlanmıştır.

  • Fon kesintilerinin süresinde yatırılmasından, kredi kullanan, krediyi kullandıran veya kullanılmasına aracılık eden ve kredili ithalatta tahsilatı yapan bankalar, özel finans kurumları, finansman şirketleri ve gümrük idarelerinin sorumlu oldukları,
  • Bankalar, özel finans kurumları ve finansman şirketlerinin hesaplanacak fon kesintilerini,
    • – Türk lirası kredilerde (Endeksli krediler dahil) faiz tahakkukunu,
    • – Döviz kredilerinde kredinin kullanıldığı veya kullandırıldığı tarihi,
    • – Kredili ithalatta tahsilatı,

izleyen ayın 15 inci günü akşamına kadar yatırmak zorunda oldukları,

  • Fon kesintilerinin bankalar, özel finans kurumları ve finansman şirketlerince süresinde yatırılmaması halinde yatırılmayan kısmın, fon lehine tahakkuk ettirilecek cezai faizi ile birlikte tahsil edileceği açıklanmıştır.

Bu kapsamda, kullanılan kredinin “döviz” veya “TL” kredi olup olmaması ve kullanılan kredinin vadesine göre Türkiye’de işleme aracılık eden banka tarafından KKDF hesaplanarak kredinin kullanıldığı veya kullandırıldığı tarihi izleyen ayın 15 inci günü akşamına kadar yatırılması gerekecektir.

5- Sonuç

Şirketler tarafından, yurt dışından ilgili ülke mevzuatı gereği kredi vermeye yetkili olmayan kuruluştan (grup şirketinden vb.) kredi kullanılması durumunda ortaya çıkacak vergisel yükümlülükler aşağıda özetlenmiştir.

  • Yapılacak faiz ödemeleri üzerinden % 10 stopaj yapılması söz konusu olacaktır. Ancak kredi kullandıran kurumun mukimi olduğu ülke ile ülkemiz arasından ÇVÖA var ise ve bu anlaşma ile faiz üzerinden % 10 oranından daha düşük bir stopaj oranı uygulanması mümkün ise kredi veren kurumdan mali mukimlik belgesi temin edilmesi şartıyla ÇVÖA’nda yer alan %10’dan küçük stopaj oranı kullanılabilecektir.
  • Bununla birlikte kredi faiz ödemelerinin brütleştirilerek, üzerinden sorumlu sıfatı ile % 18 KDV hesaplanması ve hesaplanacak KDV’nin sorumlu sıfatıyla 2 No.lu KDV beyannamesinde beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir.
  • Ayrıca taraflarca karşılıklı imzalanacak kredi sözleşmesi, Türkiye’ye getirilmezse bile hükmünden Türkiye’de faydalanıldığı için, içerdiği en yüksek tutar üzerinden binde 9,48 damga vergisine tabi tutulacaktır.
  • Son olarak kullanılan kredinin “döviz” veya “TL” kredi olup olmaması ve kullanılan kredinin vadesine göre Türkiye’de işleme aracılık eden banka tarafından KKDF hesaplanarak ve kredi kullanan Şirketten tahsil edilerek ödenecektir.
Etiketler

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.